A A A

80 lat Harcerstwa na Ziemi Złotowskiej 1934-2014

13.09. 2014 - wielkie święto w Złotowie

Miniony rok był dla złotowskiej organizacji harcerskiej niezwykle pracowity. Dla wszystkich, od zucha do „starucha”, bo wszyscy pracowaliśmy w pocie czoła, aby godnie uczcić 80. urodziny hufca. I było. Było pięknie, godnie i z pompą. Dopisali goście, dopisała pogoda, dopisała organizacja, dopisały humory. I jak przystało „starszakom” z Instruktorskiego Kręgu Seniorów „Szare Mundury” byliśmy wszędzie tam, gdzie była potrzebna wiedza, rada i pomoc, bo warto nadmienić, iż członkowie naszego Kręgu, pełniąc różne statutowe funkcje, nadal czynnie uczestniczą
w codziennej pracy hufca. Dziś, korzystając z tak zacnej okazji, pozwólcie, Drodzy Przyjaciele
z Wielkopolskich Kręgów Seniorów, że przybliżę Wam historię naszego Jubilata - Hufca ZHP Złotów imieniem
Bojowników o Wolność i Polskość Ziemi Złotowskiej

Otóż, gdy po I wojnie światowej Polska znów stała się wolnym krajem, Ziemia Złotowska nadal należała do Niemiec, nadal była w obcych rękach, ale jej mieszkańcy nigdy nie zrezygnowali z marzeń o wolnej ojczyźnie. Dowodem uznania dla ich starań było to, że kiedy w 1922 roku powstał Związek Polaków w Niemczech, Złotów wybrany został na siedzibę V Dzielnicy. Jej prezesem został ks. Bolesław Domański, a znakiem rozpoznawczym ludzi sercem oddanych walce o polskość tych ziem stało się RODŁO, znak który zaprojektowała Janina Kłopocka. Nazwa „Rodło” to akronim słów: ROdzina i goDŁO. Znak przedstawia bieg Wisły z zaznaczonym Krakowem, niegdyś stolicą naszego kraju. Polacy mieszkający na Złotowszczyźnie kochali swoją ziemię i sercem oddani byli idei patriotyzmu. Najdobitniejszym tego wyrazem było sformułowanie swoistego wyznania wiary noszącego nazwę: Pięć prawd Polaków spod znaku Rodła. Oto one:

1. Jesteśmy Polakami

2. Wiara Ojców naszych jest wiarą naszych dzieci

3. Polak Polakowi Bratem

4. Co dzień Polak Narodowi służy

5. Polska Matką naszą- nie wolno o Matce mówić źle

Na tym, tak przepojonym miłością do ojczyzny gruncie powstał Związek Harcerstwa Polskiego w Niemczech (ZHPwN). Powołano go 09.05.1926 roku. Godłem Związku był znak Rodła wpisany w lilijkę. Ten symbol do dziś harcerze naszego hufca noszą na lewym ramieniu w plakietce hufcowej. Natomiast początki działalności drużyn harcerskich na terenie Ziemi Złotowskiej sięgają roku 1934. Pierwsze drużyny harcerskie powstały w kilku miejscowościach powiatu, w Starej Świętej i Podróżnej. Już po roku działały drużyny
w Złotowie, Zakrzewie, Głomsku, Blękwicie, Wielkim Buczku i Starej Wiśniewce.

Szczytowy okres działalności drużyn harcerskich na Złotowszczyźnie przypada na lata 1936-1938. Wtedy prawdopodobnie działało tu 20 drużyn harcerskich i 8 gromad zuchowych Z dokumentów wynika, że łącznie było to około 400 osób. Niestety, czas harcerskiego zrywu na naszej ziemi nie trwał długo. Już 01.09.1937 wyszło zarządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych Rzeszy i Prus w sprawie zakazu noszenia mundurów harcerskich, a w roku 1939 r atak Niemiec na Polskę definitywnie przerwał działalność ZHPwN. Władze Rzeszy aresztowały ok. 2 tys. działaczy ZPwN z i zlikwidowały wszystkie polskie instytucje
i stowarzyszenia. Jedno jest pewne, harcerze chcieli nadal służyć Polsce i swoim skautowym ideałom i służyli. Możliwe było to dzięki instruktorom, którzy czynili wszystko, co w ich mocy, aby harcerstwo odrodziło się w powojennej Polsce. Także na naszej ziemi, wyzwolonej dopiero 31 stycznia 1945r., pojawiły się drużyny harcerskie. Dowodem reaktywowanie działalności żeńskiej drużyny ze Starej Wiśniewki i Złotowa, a
już 26 sierpnia 1945r. nastąpiło uroczyste wręczenie Hufcowi pierwszego sztandaru. Ten akt, to widomy dowód rangi harcerstwa w powiecie złotowskim.

Los naszej organizacji jest zawsze ściśle związany z wydarzeniami, jakie mają miejsce na terytorium jej działania. Tak też było w odniesieniu do KH ZHP Złotów. W 1957 roku
w naszym mieście powstał jedyny w Polsce pomnik Piasta Kołodzieja- pradziedzica polskich ziem. Na cokole umieszczono dwie płaskorzeźby – „Piastowie strzegący ziem zachodnich
i „Powitanie Wojska Polskiego 1945”. Uzupełnieniem całości są znajdujące się na cokole Prawdy Polaków i znak Rodła. Pomnik zawiera inskrypcję: Bojownikom o Wolność
i Polskość Ziem Piastowskich
. Ta dedykacja stała się inspiracją dla władz harcerskich, które, biorąc pod uwagę postawę harcerzy i instruktorów, a także ich wkład w walkę o utrzymanie ducha narodowego oraz na wniosek społeczeństwa i naszej kadry, postanowiły
w maju 1972 roku nadać naszemu hufcowi imię: Bojowników o Wolność i Polskość Ziemi Złotowskiej.

Przez wszystkie lata działalności członkowie naszego hufca, dumni z otrzymanego imienia i wierni idei Związku, harcerskim działaniem dawali dowód swego istnienia.
Warto pamiętać, że w okresie tych 80-ciu lat hufcem dowodziło 24 komendantów, pracowało w nim setki instruktorów, a swą służbę podejmowało tysiące harcerzy. Ostatnia reforma administracyjna przyniosła zmiany terytorialne i w skład Hufca weszły również drużyny
z gminy Jastrowie i Okonek. Dziś komendantką jest dh. hm. Maria Rumińska. Hufcem dowodzi od przeszło 20 lat ( od 02.03.1991) i tym samym ma najdłuższy staż na tej funkcji, a ponadto jest ona czynnym i aktywnym członkiem naszego Instruktorskiego Kręgu Seniorów.

W tym miejscu warto nadmienić, że początki działalności dzisiejszego Instruktorskiego Kręgu Seniorów sięgają Kampanii „ZHP-50” z 1984 roku. Celem jej było uczczenie 50. rocznicy powstania pierwszych drużyn harcerskich na terenie powiatu. To wówczas Rozkazem Specjalnym Komendanta Hufca Złotów L.9/1985 z 30.XI1985r. powołano Krąg byłych działaczy harcerskich z okresu międzywojennego na Ziemi Złotowskiej. Przewodniczącym został, dziś już nieżyjący, hm. Norbert Kołodziej, założyciel pierwszej drużyny harcerskiej w Złotowie w roku 1935. Przewodniczył on pracy Kręgu w latach 1985- 2001. Następnie obowiązki te pełnił dh hm. Hieronim Jędrzejewski. Dowodził Kręgiem w latach 2001 -2009, a gdy odszedł na wieczną wartę, przewodnictwo przejęła na lata 2009 - 2013 dh. Ewa Kołodziej. Ze przyczyn niezależnych [ losowa absencja i zawansowany wiek jego nielicznych dziś członków] w roku 2013 Krąg byłych działaczy harcerskich z okresu międzywojennego na Ziemi Złotowskiej został rozwiązany, a w jego miejsce powołano Rozkazem L. 3 /2012 z 23.04.2012 r. Krąg Seniorów przy Komendzie Hufca Złotów. Od 30 marca 2012 Kręgowi przewodniczy hm. Teresa Cicha.

Tyle historii, a teraz współczesność. Uroczystości rocznicowe z 13.09 br., jak już wspomniałam, przebiegały w podniosłej atmosferze i w obecności wielu znamienitych gości - członków władz ZHP z komendantem Chorągwi Wielkopolskiej hm. Jarosławem Rurą na czele. Nie zabrakło również przedstawicieli zakładów pracy i instytucji samorządowych - naszych sprawdzonych przyjaciół z miast i gmin powiatu złotowskiego, a co najważniejsze byli przedstawiciele wszystkich naszych drużyn i zaprzyjaźnionych z nimi drużyn z innych hufców. Gościliśmy też byłych komendantów naszego Hufca - druhów: Łucję Więcek, Wiktora Więcka, Kazimierza Marcyniuka i Jerzego Barbarowicza oraz instruktorów
z sąsiednich Hufców. Była radość ze spotkania przyjaciół, były upominki i wspominki, ale co najważniejsze było miejsce i czas na oddanie czci tym, dzięki którym możemy mówić o naszej pięknej historii. Aby uczcić pamięć wszystkich tych, którzy w przeszłości pracowali dla naszego Hufca, Rada Miasta na wniosek KH ZHP Złotów rondu przy zbiegu ulic St. Staszica, Obrońców Warszawy i A. Mickiewicza nadała imię Harcerzy Złotowszczyzny, a w jego pobliżu odsłonięto obelisk poświęcony
zasłużonym działaczom ZHP na Ziemi Złotowskiej.

Uroczystą Harcerską Galę, uświetniły „Frygi”, zespół mandolinowy prowadzony przez członka naszego Kręgu hm. Stanisława Gortata.

Jeden z młodych instruktorów, odnosząc się do tych rocznicowych wydarzeń, stwierdził: Harcerstwo, podobnie jak rodzina, to rodzaj wspólnoty pokoleń. To przekazywanie wartości i tradycji, kontynuacja działań naszych przodków.

Nasza historia stanowi siłę do działania, a tradycja, z której jesteśmy dumni, pozwala wierzyć, że nasza służba ma sens i będzie jeszcze potrzebna przez kolejne lata.

hm. Teresa Cicha